Uvod
Pripremili smo detaljan godišnji kalendar radova za ključne voćne vrste, uključujući jabuku, krušku, šljivu, dunju, smokvu i vinovu lozu. Kalendar pruža pregled ključnih aktivnosti koje treba provesti tokom godine, počevši od rezidbe i zaštite pa sve do berbe.
Rezidba je ključna agrotehnička mjera u voćarstvu i vinogradarstvu. Kod voćaka, rezidba je pomotehnički zahvat kojim se nastoji uspostaviti što bolja ravnoteža između rasta voćke i njene rodnosti. S druge strane, rezidba vinove loze je jedna od najvažnijih mjera kojom se izravno reguliraju vegetativni porast, rodnost i kakvoća grožđa, te se obavlja u svrhu formiranja uzgojnog oblika trsa.
Postoje dvije glavne vrste rezidbe: zimska (u periodu mirovanja) i ljetna (zelena rezidba).
Kalendari rezidbe
Aktivnosti rezidbe variraju ovisno o vrsti voća i godišnjem dobu, dijeleći se na zimsku (u mirovanju vegetacije) i zelenu (ljetnu) rezidbu.
Rezidba Voćaka (Jabuka, Kruška, Šljiva, Dunja, Smokva…)
Zimska rezidba (Rezidba u mirovanju)
Zimska rezidba voćaka obavlja se tijekom mirovanja vegetacije.
| Mjesec | Aktivnost rezidbe | Detalji/Cilj | Izvori |
|---|---|---|---|
| Decembar | Početak zimske rezidbe. | Rezidba jabučastog voća može početi od decembra pa traje do početka listanja, dok se početak rezidbe koštičavog voća pomjera prema proljeću. Nastavak zimske rezidbe. | |
| Januar | Zimska rezidba voćaka(jabuka, krušaka, šljiva, dunja, smokva…). | Obavlja se ako nema jakih mrazeva. | |
| Februar | Nastavak zimske rezidbe. | Posebno kod kasnijih sorti voća. | |
| Mart | Rezidba je i dalje u toku. | Obavlja se i oblikovanje krošnje kod novih sadnica. | |
| Novembar | Početak zimske rezidbe. | Provodi se tamo gdje je 80% lista opalo. |
Ljetna (Zelena) Rezidba
| Mjesec | Aktivnost rezidbe | Detalji/Cilj | Izvori |
|---|---|---|---|
| Maj | Prorjeđivanje plodova. | Kod voćaka poput breskve, uklanjanje viška plodova radi boljeg kvaliteta. | |
| Jun | Zelena rezidba voća. | Radi se zelena rezidba. | |
| Jul | Zelena rezidba. | Redovna aktivnost. | |
| Nakon berbe | Rezidba u zeleno(breskva, nektarina, trešnja). | Ljetna rezidba je redovna tehnološka mjera koja utječe na pravilno formiranje uzgojnog oblika, kvalitetu rodnih grana za sljedeću godinu te krupnoću i kvalitetu plodova. Cilj ljetne rezidbe trešanja je postizanje prozračne krošnje. Zelena rezidba trešnje, višnje i kajsije je važna. |
Rezidba Vinove Loze
Rezidba vinove loze (rezidba na zrelo) obavlja se u periodu mirovanja, od kraja jeseni, nakon opadanja lišća, pa sve do proljeća i kretanja vegetacije. Obavezno je obaviti rezidbu za suha i stabilna vremena, jer vlaga pogoduje razvoju biljnih bolesti.
| Mjesec | Aktivnost rezidbe | Detalji/Cilj | Izvori |
|---|---|---|---|
| Januar | Zimska rezidba vinove loze. | Radi se ako nema jakih mrazeva. | |
| Februar | Zimska rezidba vinograda. | Orezivanje je počelo već polovinom februara. Mali vinogradari mogu početi krajem februara. | |
| Mart | Završetak zimske rezidbe. | Rezidbu treba završiti do kraja marta. Za prosječnu godinu, mali vinogradari planiraju završetak svakako prije 15. marta. | |
| Oktobar | Rezidba vinograda. | Početak pripreme vinove loze za zimu. | |
| Svibanj/Lipanj/Srpanj | Zelena rezidba(pljevidba). | Aktuelna je od kraja maja pa sve do kraja septembra. Cilj je dobiti dva jaka pupa. |
Napomene o terminu rezidbe vinove loze:
- Odgađanje rezidbe: Preporučuje se odgađanje početka zimske rezidbe vinove loze, posebno u kontinentalnoj RH, kako bi se izbjegle štete od kasnih proljetnih mrazeva. Mjesec dana kasnije rezidbe odgađa buđenje pupova za otprilike 1 do 2 dana.
- Osjetljive sorte: Stolne sorte u kontinentalnom području RH su osjetljivije i ne preporučuje se rezati ih prije početka marta.
- Redoslijed: Najprije se režu otpornije sorte (npr. traminac, rajnski rizling), i to na najvišim pozicijama vinograda. Trsovi u dolinama režu se posljednji.
Rezidba Maslina
Rezidba maslina je zahtjevna agrotehnička mjera koja zahtijeva poznavanje fiziologije biljke i sortnih osobina. Maslina dobro podnosi rezidbu zbog velike moći regeneracije, pa ju je po mogućnosti potrebno provoditi svake godine, osim ako nasad nije jako mlad.
| Mjesec | Aktivnost rezidbe | Detalji/Cilj | Izvori |
|---|---|---|---|
| Veljača do Ožujka | Osnovna (zimska) rezidba. | Najbolje je obaviti u ovom periodu, dok biljka miruje i prije kretanja vegetacije. Obavezno za suha vremena. | |
| Jesen (Iza berbe) | Sanitarna rezidba. | Obavlja se iza berbe maslina. | |
| Ljetni period | Dopunska rezidba. | Odstranjuju se okomite, suhe, suvišne grane i vodopije. |
Ciljevi rezidbe maslina:
- Osigurati dovoljno svjetlosti svim dijelovima krošnje (maslina je heliofit).
- Kod maslina u punoj rodnosti, cilj je postizanje visokih prinosa, poticanje rasta rodnih izbojaka te održavanje kostura biljke.
- Rezidba unatrag: Zahvat pomlađivanja izrođenih i iscrpljenih grana, kako bi došlo do stvaranja novih rodnih izbojaka i zaustavilo ogoljivanje grana.
Savjet za rezidbu: Tijekom rezidbe, nastale rane potrebno je premazati voćarskim voskom. Odstranjene grane i ostatke rezidbe potrebno je iznijeti iz maslinika kako bi se spriječio razvoj bolesti i štetnika.